یکی از اولین جاهایی که با شنیدن نام شیراز به یادمیآوریم، بازاروکیل است، یک جای تاریخی، زنده و پر از رنگ و بو. بازار وکیل به دستور کریم خان زند در قرن هجدهم ساخته شده است و هنوز هم قلب تپنده ی هنر و فرهنگ ایرانی به حساب میآید. قدم زدن در این بازار هرکسی را مجذوب فرهنگ و هنر ایرانی میکند. سقفهای گنبدی و دیوارهای آجریاش جلوهای از معماری اصیل ایرانی است.
از فرش های رنگارنگ وصنایع دستی چشم نواز گرفته تا کاشی های منحصر بهفردی که درجای جای بازار به چشم میخورند. در ادامه این مقاله از وب سایت اوکی بلیط به دل بازار وکیل شیراز میرویم تا با زیبایی های آن بیشتر آشنا شویم.
بازار وکیل شیراز کجاست؟
بازار وکیل در مرکز شهر شیراز قراردارد و یکی از در دسترسترین جاذبه های این شهر به شمار میآید. این بازار ورودی های مختلفی دارد؛ از ورودی های خیابان زند، طالقانی و لطفعلی خان زند میتوانید خودتان را به بازار برسانید. ورودی اصلی بازار در خیابان زند، ضلع شرقی میدان شهرداری قرار گرفته است. از آنجا که بازاروکیل در قلب شهر شیراز واقع شده است با استفاده از وسایل حمل و نقل عمومی به راحتی میتوان به آن دسترسی پیداکرد و رفت و آمد به این مکان تاریخی را آسان تر ساخت.
چطور خودمان را به بازار وکیل شیراز برسانیم؟
اگر تصمیم دارید با خودروی شخصی خود سفر کنید؛ ابتدا به خیابان ولیعصر و سپس خیابان طالقانی بروید و از ورودی طالقانی به راحتی به بازار برسید. اگر قصد استفاده از وسایل حمل و نقل عمومی را دارید نزدیک ترین ایستگاه مترو به ورودی بازار ایستگاه زندیه است که تا ورودی زندیه بازار ۱۵دقیقه پیاده روی خواهید داشت. هم چنین میتوانید از تاکسی های اینترنتی هم برای رسیدن به بازار استفاده کنید.
تاریخچه بازار وکیل شیراز
بازار وکیل شیراز به الهام از بازار لار (بازاری در جنوب استان فارس) توسط کریم خان زند ساخته شده است. کریم خان زند در سفر خود به استان فارس تحت تاثیر معماری بازار قیصریه لار، که یکی از خیرهکنندهترین بازارهای ایران است قرار میگیرد و تصمیم میگیرد همان بازار را درشیراز بسازد تا به مرکز اقتصادی آن زمان تبدیل شود.
ساخت این بازار ۱۷۵۸آغاز شد و ۲۰سال زمان برد تا به اتمام برسد. بازار وکیل شیراز در طول تاریخ خود چندین بار بازسازی شده است، اما همچنان یکی از ماندگارترین و زیباترین بناهای عصر زندیه شناخته میشود و بعد از گذشت بیش از دو قرن هنوز زیبایی خود را حفظ کرده است .
معماری بازار وکیل
بازار وکیل جلوه زیبایی از معماری اصیل ایرانی است که با قدم گذاشتن در دل آن یکی از آثار چشم نواز معماری ایرانی را خواهید دید . معماری بازار وکیل در ابتدا از بازار لار اصفهان الهام گرفته شده است اما وسیع تر از آن بازار است . بازار وکیل ۷۴طاق سقف دارد که ارتفاع بعضی از آن ها تا ۱۲متر میرسد. بادگیر های روی پشت بام و پنجره های کوچک دریچه ای به نور هستند و نور فضای داخلی بازار را تامین میکنند.
این بازار پنج در بزرگ دارد که در چهار طرف قرار گرفته اند. مصالح بکارگرفته شده در ساخت بازار وکیل شامل گچ ، آجر، سنگ، آهک و ساروج است که معماری آن ها در کنار یکدیگر بویژه نظم و چیدمان کاشی ها شاهکاری به اسم بازار وکیل را ساخته اند.
راسته های بازار وکیل شیراز
بازار وکیل دو راسته شمالی- جنوبی و شرقی- غربی دارد. دو راسته اصلی مانند صلیب یکدیگر را قطع کرده اند و فضایی هشت ضلعی با تزئینات آجرکاری شگفتانگیز را شکل داده اند که به چهارسو (به معنی: چهار بازار) مجموعه معروف است .
راسته شمالی-جنوبی بازار در هر طرف ۴۱ حجره دو طبقه (۸۲ حجره) با انبارهای کوچک دارد. این راسته دارای کاروانسراهای تاریخی مانند کاروانسرای روغنی و کاروانسرای احمدی با چندین اتاق است که امروزه به عنوان کارگاههای صنایع دستی مورد استفاده قرار میگیرند.
راسته شرقی-غربی بازار به دو بخش تقسیم میشود. ضلع شرقی دارای ۱۹ جفت حجره است و به اسم «بازار علاقه مندان » شناخته میشود . ضلع غربی آن ۱۰ جفت حجره دارد و به «بازار ترکش دوزها» معروف است. هر دو طرف، امروزه به عنوان مرکز فرش بازار شناخته میشوند که در آن میتوانید فرشهای عشایری و روستایی خیرهکننده و اصیلی از سراسر ایران به ویژه از عشایر استان فارس پیدا کنید.
کاروانسرای وکیل که با نام فیلسرای نیز شناخته میشود، در این ضلع بازار قراردارد و امروزه برخی از کافهها در آن افتتاح شدهاند و میزبان گردشگران عزیز هستند.
بازار وکیل شیراز چه چیزهایی دارد؟
بازار وکیل علاوه بر اینکه یکی از نقاط گردشگری شیراز محسوب میشود، مرکزی اقتصادی برای خرید محصولات سنتی است؛ از فرش های پر نقش و نگار و رنگارنگ قشقایی گرفته تا ادویه هایی با عطرهای خاطره انگیز. در دل این بازار صنایع دستی مردم شیراز، ظروف مسی، محصولات چرمی دست دوز و پارچه را میتوان یافت. هم چنین درمیان راهروهای آن کافه ها و رستوران های اصیل با سبک و سیاق خاص خود تجربه ای خوش طعم از فرهنگ شیراز را برای بازدید کنندگان رقم میزنند.
ساعت کاری بازاروکیل شیراز
بازار وکیل همه روزه به جز جمعه ها و تعطیلات رسمی باز است و از ساعت ۸ تا ۲۲ میزبان گردشگران عزیز است البته باید این نکته هم درنظر داشت که بعضی از مناسبت های خاص میتوانند در ساعت بازگشایی و تعطیلی بازار وکیل شیراز تاثیرگذار باشند .
جاهای دیدنی نزدیک بازار وکیل
علاوه بر اینکه خود بازار وکیل یکی از دیدنیترین جاذبه های شهر شیراز است؛ در اطراف آن جاذبههای متعددی قراردارند. از جمله میتوان به حمام وکیل، مسجد وکیل، سرای مشیر، ارگ کریم خان، مدرسه خان، آب انبار وکیل، موزه پارس، خانه فروغ الملک، موزه هنر مشکین فام، خانه تاریخی منتظری نژاد، حرم شاه چراغ، مسجد نصیر الملک، خانه زینت الملک و موزه سنگ هفت تنان اشاره کرد که هرکدام میتوانند به جذابیت و تجربه بهتر سفر گردشگران بیفزایند.
مسجد وکیل
این مسجد در غرب بازار وکیل در انتهای راسته بازار شمشیرگرها واقع شده است. دارای دو ایوان و دو شبستان(نمازخانه) جنوبی و شرقی و یک حوضچه حیرت انگیز است. معماری این مسجد دل هر بیننده ای را محصور تماشای خودش میکند، کاشی کاری ها و نوشته هایی که در دل دیوار های آن نقش بسته، جلوه ای از معماری اصیل ایرانی است که به زیبایی پیوند بین دین و معماری را به تصویر کشیده اند.
حمام وکیل
حمام وکیل شیراز یکی از بزرگترین حمام های سنتی ایران است که در ضلع غربی مسجد وکیل و درکنار بازار وکیل قرار دارد. این حمام تا حدود ۹۰سال پیش مورد استفاده قرار میگرفت، اما امروزه به عنوان یکی از جاذبه های تاریخی شیراز میزبان گردشگران است . حمام وکیل از زیباترین بناهای ساخته شده در دوان کریم خان زند به شکار می آید .
بر دیوارهای آن نقاشی هایی با موضوعات قرآنی، داستان های فارسی مثل معراج پیامبر، دیدارشیرین و فرهاد و موضوعات دیگر با ظرافت و زیبایی تمام کشیده شده اند. این آثار چشم نواز، جذابیت این بنای تاریخی را چندین برابر کرده است و آن را تبدیل به یک اثر هنری و اصیل در دل شیراز کرده است.
سرای مشیر
سرای مشیر،گلشن یا کارونسرای مشیر در نزدیکی بازار وکیل قرار دارد که بیش از ۲۵۰سال پیش به دستور میرزا ابوالحسن مشیرالملک ساخته شده است . در دوران قاجار به عنوان مرکز پررونقی برای تجارت و بازرگانی در امتداد جاده ابریشم بود و امروزه حجره ها و اتاق هایش به عنوان نمایشگاهی برای صنایع دستی محلی فارس مورد استفاده قرارمیگیرند و بازدید از آن خالی از لطف نیست.
در این مقاله به جاذبه های دیدنی بازاروکیل پرداختیم. اگر میخواهید به شیراز سفر کنید، بازار وکیل را در فهرست مکانهای مورد بازدید خود قرار دهید تا با فضای مرموز این بازار سنتی در شهری پر از اصالت آشنا شوید.